Türkiye’deki zamlar kafeleri ve müşterileri etkiliyor: fiyat artışlarına tepkiler artıyor

Yeni İzmir Gazetesi’nden Şaha Çimen’in haberine göre kahve sektöründe 19 yıldır çalışan ve dört yıldır işletme sahibi olan Bora Doğan, zamların kafelerdeki etkisini ve karşılaştıkları zorlukları anlattı. Doğan, şunları söyledi: “Var olan zamlardan dolayı zorluk çekiyoruz. Sürekli olarak menülerimizi güncellememiz gerekiyor. Euro ve dolar kurlarına bağlı olarak bize bir fiyat reçetesi çıkarılıyor. Bize, eğer bu fiyattan satış yapmazsak zarar ederiz deniliyor. Bu yüzden bizim de bu rakamları kullanmamız gerekiyor. Rakamlar sürekli güncellendiği için bazı vatandaşlar tepki göstermezken, bazıları da sürekli değişen fiyatlar nedeniyle tepki gösterebiliyor. Özellikle süt ve kremalı ürünlere çok fazla zam geldi. En pahalı olanlar onlar. Ben sütü iki sene önce kilosu 6 buçuk-7 liraya alıyordum. Şu an ise 1 kilo sütün fiyatı 20 lira. Bizim kafe olarak ana hammaddelerimiz süt ve kahvedir. 5 sene önce bana sıcak kahveyi 70 liraya satacaksın, deseler gülerdim. Şu anda ise 70 liraya sıcak kahve satıyoruz.”

Bora Doğan, müşterilerin kafelerdeki zamlara karşı iki türlü tepki gösterdiğini belirtiyor. Bunları sesli ve sessiz tepkiler olarak açıklıyor: “Her gün gelen bazı müşteriler artık daha az sıklıkla kafeye geliyor. Bazıları ise menülere bakmadan sadece kahve içmeyi tercih ediyor ya da hiç içmemeyi seçiyor. Bu fiyatlarla karnımı doyururum, diyorlar. Kimileri de fiyatların neden bu kadar yüksek olduğunu direkt olarak soruyorlar.”

Eski fiyatlarla mevcut fiyatları karşılaştıran Bora Doğan, kahve örneği vererek şunları söylüyor: “Geçen sene kahve 300-315 lira arasında satılıyordu. Şimdi ise 600-635 lira arasında. Fincan kahve içinse geçen sene 18 lira olan fiyat şimdi 45 lira. Yani neredeyse iki katı fiyat artışı oldu. Serbest piyasada İzmir’de bir alışveriş merkezine gittiğinizde, şu an bizim 40-45 lira sattığımız kahveyi 70-80 liraya satıyorlar. İstediği fiyatı yazabiliyorlar.”

Zamlardan memnun olmadığını belirten Bora Doğan, müşterilere fiyatları söylerken utanç duyduklarını ifade ediyor. Ayrıca şunları ekliyor: “Bunu yapmak hoş bir durum değil benim için. Haziran’ın başında firma tarafından bize yaz menüsü getirildi. Ancak KDV ve asgari ücret açıklandıktan bir ay sonra fiyat güncellemeleri yapıldı. Yaklaşık 19 yıldır kahve sektöründe çalışıyorum ve böyle bir fiyat değişimi daha önce hiç görmedim. Yıl içinde dört-beş tane ara menü çıkartılıyor. Normalde menüler yaz ve kış menüsü olarak ayrılır. Ancak bu yıl menülerin bu kadar hızlı değiştiğine şahit oldum.”

15 günlük bir işletme sahibi olan Ekrem Gürbey ise ardışık gelen zamlarla başa çıkmaya çalıştığını anlatıyor. Gürbey, şunları söylüyor: “Zamların etkisini ilk günden itibaren gördük. Örneğin aidat parası 1.500 liradan 30.000 liraya yükseldi. Ürünlerimizin fiyatları da çok arttı. En basitinden plastik bardaklar bile 4.000 liraya çıktı. Zamların etkileri özellikle bu dönemde hissediliyor. Çünkü çok durgun günler yaşıyoruz. Sokaklar bile bomboş. Satışlarımız çok iyi görünmüyor. Önümüzdeki günlerde şu anki fiyatlarla satış yapacağımı biliyorum. Ancak zam reçeteleri henüz elimize ulaşmadı. Örneğin, bir tatlımız vardı ve geçen sene bana 34 lira mal oluyordu. Şimdi ise 41 liraya yükseldi. Yani neredeyse %45 zam geldi. Bu zam, son iki haftada gerçekleşti.”

Ekrem Gürbey, müşterilerin zamlara alıştığını ve genellikle fiyatları sorgulamadan sipariş verdiğini ifade ediyor: “Artık insanlar kafelere geldiklerinde fiyatlara bakmıyorlar. Siparişlerini verip ödemelerini yapıyorlar. Bu zamların bize yansıdığını görüyorum. Ürün alırken beni etkiliyor, ancak müşteriler alıştıkları için tepki göstermiyorlar.”

Ekrem Gürbey, kahvelere yapılan zamların diğer ürünlere göre daha fazla olduğunu belirterek şunları ekliyor: “Geçen sene 37 liraya sattığımız filtre kahve şimdi 53 lira. Yaklaşık %50 zamlandı. Ancak önümüzdeki günlerde zamların daha da etkili olacağını düşünüyorum. Özellikle yakıta yapılan zam bizi çok etkileyecek. Ürünlerimiz dışarıdan geliyor ve Seferihisar gibi uzak bir yerdeyiz. Normalde sevkiyatlar iki-üç günde bir yapılıyordu, ancak bu da artık sıkıntı yaşayacağımız bir konu olacak. Sevkiyat bedeli daha da artacak. Zamlar arttıkça işletme olarak başka bir planımız yok. Elimizdeki her şeyi bu işe yatırdık. Şu an kredilerle uğraşıyoruz. İşlerimiz pek iyi gözükmüyor.”

Haber Merkezi